Meerwaardebelasting

Geachte cliënt

Na een lange periode van wachten en grote onduidelijkheid werd vlak voor het paasweekend de wet op de meerwaardebelasting uiteindelijk gestemd. Deze belasting gaat retroactief in per 01/01/2026.

Graag geven wij jullie een overzicht van wat er u te wachten staat en welke spelregels er moeten worden gevolgd nu er een akkoord is bereikt.

Wat wordt er belast?

De meerwaardebelasting heeft betrekking op meerwaarde die buiten een beroepsactiviteit wordt behaald bij de verkoop van

• aandelen,
• obligaties (tenzij de Reynders-taks van toepassing is),
• fondsen en derivaten,
• ETF’s,
• beleggingsgoud,
• crypto-activa en valuta
• bepaalde verzekeringscontracten (tak 21/23/26).

Bepaalde gevallen zijn vrijgesteld van deze belasting, met name:

• pensioenproducten (tweede en derde pijler),
• producten die reeds belast zijn als roerend of beroepsinkomen,
• eigendomsoverdrachten bij schenkingen of bij overlijden,
• uitonverdeeldheidtreding bij overlijden, echtscheiding of einde van wettelijke of feitelijke samenwoning,
• inbreng bij huwelijk
• interne reorganisaties van ICB’s.

Voetvrijstelling

De wetgever voorziet evenwel in een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro aan gerealiseerde meerwaarden op financiële activa. Dit bedrag zal jaarlijks worden geïndexeerd.

Indien er bovendien in een bepaald belastbaar tijdperk geen of slechts gedeeltelijk gebruik wordt gemaakt van deze vrijstelling, kan een gedeelte van maximaal 1.000 euro per jaar worden overgedragen naar het daaropvolgende belastbare tijdperk. Het gecumuleerde bedrag van deze vrijstelling mag nooit meer bedragen van 15.000 euro.

In het geval er gedurende 5 opeenvolgende jaren geen enkele meerwaarde wordt gerealiseerd, kan de belastingplichtige in het zesde jaar een vrijstelling genieten van het maximale bedrag van 15.000 euro.

Wanneer de beleggingen worden aangehouden vanuit het gemeenschappelijk vermogen binnen het wettelijk stelsel, kan elke echtgenoot afzonderlijk aanspraak maken op de vrijstelling. Dit resulteert aldus in een gezamenlijke maximale vrijstelling van 30.000 euro.

Het ‘aanmerkelijk belang’

Er is sprake van een ‘aanmerkelijk belang’ wanneer een aandeelhouder minstens 20% van de aandelen aanhoudt in een onderneming. Voor dergelijke participaties bestaat er een specifieke vrijstellingsregeling, welke per aandeelhouder wordt beoordeeld en gedurende een periode van 5 jaar zal gelden.

Met name, het eerste 1 miljoen euro meerwaarde zal vrijgesteld worden per aandeelhouder gedurende een periode van 5 jaar. Dit wil zeggen dat wanneer een aandeelhouder met een aanmerkelijk belang een meerwaarde realiseert in jaar één van 600.000 euro, deze meerwaarde zal vrijgesteld zijn. Wanneer er in jaar twee een meerwaarde wordt gerealiseerd van 500.000 euro, zal het bedrag van de meerwaarde dat deze vrijstelling van 1.000.000 euro overschrijdt, worden belast aan progressieve tarieven tot en met 10% en dit als volgt:

• Eerste schijf van 1.000.000 euro: vrijgesteld
• Meerwaarde tussen 1.000.000 en 2.500.000 euro: 1,25% meerwaardebelasting
• Meerwaarde tussen 2.500.000 en 5.000.000 euro: 2,50% meerwaardebelasting
• Meerwaarde tussen 5.000.000 en 10.000.000 euro: 5% meerwaardebelasting
• Meerwaarde vanaf 10.000.000 euro: 10% meerwaardebelasting

Vanaf jaar 6 zal de vrijstelling van 1.000.000 euro opnieuw gelden.

Berekeningsmethode

Deze nieuwe belasting viseert de meerwaarden die vanaf 01/01/2026 worden gerealiseerd. De historische meerwaarde, die werd opgebouwd tot en met 31/12/2025, wordt buiten beschouwing gelaten.

Indien de oorspronkelijke aankoopprijs hoger ligt dan de waardering per 31/12/2025, zal de oorspronkelijke aankoopprijs als referentiepunt dienen gedurende een overgangsperiode van 5 jaar.

Voor beursgenoteerde ondernemingen wordt de slotkoers per 31/12/2025 als referentiepunt genomen. Voor niet-beursgenoteerde ondernemingen worden er verschillende waarderingsmethoden aanvaard, met name:

• Waarde bij overdracht tussen onafhankelijke partijen in 2025
• Waarde bij oprichting of kapitaalverhoging in 2025
• Waardering die het resultaat is van een contractuele waarderingsformule opgesteld voor 01/01/2026
• Het eigen vermogen van het laatste afgesloten boekjaar voor 01/01/2026 en dit vermeerderd met 4 x EBITDA van het laatste afgesloten boekjaar voor 01/01/2026

Daarnaast heeft u ook de mogelijkheid om een beroep te doen op een bedrijfsrevisor of een onafhankelijk gecertificeerd accountant om de waardering op te stellen. Indien u op termijn van plan bent om de aandelen van uw vennootschap te verkopen, is het aangeraden om reeds een waardering per 31/12/2025 te laten opmaken. U heeft hiervoor tijd tot en met 31/12/2027.

Hoe wordt de meerwaardebelasting geïnd?

De wijze van inning is afhankelijk van de categorie tot dewelke de belastbare meerwaarde behoort.

Tenzij in de gevallen waarbij een Belgische tussenpersoon de meerwaardebelasting inhoudt, zullen de meerwaarden dienen te worden aangegeven via de aangifte in de inkomstenbelastingen.

In het geval dat er een heffing aan de bron gebeurt, zal de toepassing van de voetvrijstelling en vrijstelling van minderwaarden (zie verder) moeten gebeuren via de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. De ingehouden bronheffing zal dan kunnen worden verrekend.

Eventuele minderwaarden op financiële activa – die onderworpen worden aan de meerwaardebelasting – kunnen worden verrekend met de gerealiseerde meerwaarde. Deze verrekening kan enkel gebeuren indien aan volgende voorwaarden zijn voldaan:

• De minderwaarde wordt verwezenlijkt door dezelfde belastingplichtige die de meerwaarde heeft gerealiseerd.
• De minderwaarde moet verwezenlijkt zijn in hetzelfde belastbare tijdperk als de gerealiseerde meerwaarde
• De minderwaarde moet verwezenlijkt zijn binnen dezelfde categorie van belastbare financiële activa

Uiteraard kan er ook worden gekozen voor een “opt-out”. In dat geval wordt er geen bronheffing ingehouden, maar moet dit via de aangifte inkomstenbelasting verlopen. Indien er meerdere titularissen zijn, moeten alle titularissen voor de opt-out kiezen.

Conclusie

Het fiscale landschap is fundamenteel gewijzigd en zal een proactieve aanpak vereisen om fiscale risico’s te vermijden.

Wij staan u hierin graag bij om de juiste weg te zoeken in dit kluwen.

Met vriendelijke groeten

Van Coile & Partners