Meer zekerheid voor schuldeisers vanaf 2018.

28 februari 2018 Meer zekerheid voor schuldeisers vanaf 2018.

Op 1 januari van het nieuwe jaar is de langverwachte nieuwe pandwet eindelijk in werking getreden. Deze nieuwe wet regelt de zekerheden voor schuldeisers en lost een aantal problemen van de oude wetgeving op. Zo zijn een aantal bepalingen wat betreft eigendomsvoorbehoud, retentierecht en pand op roerende zaken (een soort hypotheek) ingevoerd of gewijzigd, zodat schuldeisers meer zekerheden hebben dat zij geld krijgen voor hun verkochte goederen of diensten.

Eigendomsvoorbehoud
Waar de meeste overeenkomsten tegenwoordig voorzien dat de eigendom van goederen pas overgaat na volledige betaling van de prijs, en de schuldeiser daardoor goed beschermd lijkt, zaten er toch een aantal haken en ogen aan deze regeling. Zo was er in het oude recht voor de meeste van deze contractuele voorwaarden geen enkele rechtsgrond, behalve in het geval van samenkomst van alle schuldeisers in het kader van een faillissement. Ook was het vereist dat het goed zich nog in natura en individualiseerbaar bij de schuldenaar bevond. Indien de schuldenaar het goed verwerkt of verkocht had, gold deze clausule niet meer. Voor de levering van grondstoffen     was een dergelijke clausule niet werkbaar. Een laatste nadeel was dat deze clausule enkel voor een beperkt aantal overeenkomsten gold, zoals voor de koop-verkoop, en niet voor bijvoorbeeld aannemingswerken.

In het nieuwe recht wordt hieraan verholpen. Zo zal het nieuwe eigendomsvoorbehoud niet enkel gelden voor koop-verkoopovereenkomsten, maar ook voor bijvoorbeeld aannemingsovereenkomsten. Ook zal het gelden voor alle keren dat schuldeisers samen komen, en niet enkel bij faillissement. Ook zal het voorbehoud gelden indien het goed is verwerkt of verkocht. Bij verkoop zal echter niet het goed onder het eigendomsvoorbehoud vallen, maar wel de schuldvordering.

Retentierecht
Het retentierecht is van toepassing wanneer een schuldeiser een goed van een schuldenaar bij zich houdt, totdat de schuldenaar een schuldvordering betaalt. Ook hiervoor bestonden geen wettelijke regelingen, noch voor het bezit noch voor de eventuele voorrang die de schuldeiser zou hebben bij verkoop van het goed dat hij in zijn bezit heeft.

Ook aan deze bezwaren is tegemoet gekomen. Vanaf nu is een dergelijke bepaling wel tegenstelbaar aan andere schuldeisers, bijvoorbeeld bij een faillissement. Ook zal bij de verkoop van het goed, de opbrengst bij voorrang naar de desbetreffende schuldeiser gaan.

Pand op roerende zaken
Een pand op roerende zaken is vergelijkbaar met een hypotheek op een onroerend goed. Op het eerste zicht is dit een goede zekerheid voor een schuldeiser om zich ervan te verzekeren dat hij betaald zal worden, omdat hij bij niet-betaling het goed kan verkopen, en de opbrengst voor hem is (het pand aldus verzilvert). De oude wetgeving stond deze toepassing in de weg door de voorwaarde dat de goederen aan de pandhouder (de schuldeiser) afgegeven moesten worden. Dit vereiste maakt een goede werking van het pand op roerende zaken onwerkbaar, omdat het meestal om handelsgoederen gaat.

Het nieuwe recht heeft dit opgelost door de algemene invoering van het “bezitloos pand”. Dit pand moet wel aan een aantal wettelijke voorwaarden voldoen, en ook goed gestipuleerd moeten worden. Dit nieuwe pand zal voor iedereen openstaan, ook voor consumenten.

De tarieven hiervoor zijn raadpleegbaar op  http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi/article_body.pl?language=nl&caller=summary&pub_date=17-09-26&numac=2017013290 (Hoofdstuk VV. – Retributies).

Nationaal pandregister
Om het pand tegenstelbaar te maken aan derden, en zodat het dus volledig uitwerking kan krijgen, voert de wetgever een nationaal pandregister in, dat door iedereen geraadpleegd kan worden, mits betaling van een retributie (https://acc.pangafin.be/#?lang=NL ). Zo weten andere schuldeisers welke goederen reeds met een pand bezwaart.

Conclusie
Deze nieuwe wetgeving, en de invoering van een transparant, voor iedereen beschikbaar pandregister, komt tegemoet aan een aantal verzuchtingen uit de praktijk. Met het nieuwe recht zullen schuldeisers zekerder zijn van hun betalingen, en schuldenaars meer zekerheden kunnen bieden.