Nieuwe omzettingstabel voor vruchtgebruik bij erfenissen vanaf 17 juli 2016

09 september 2016 Nieuwe omzettingstabel voor vruchtgebruik bij erfenissen vanaf 17 juli 2016

Zoals elk jaar heeft de minister van Justitie de tabel voor de omzetting van een vruchtgebruik in het kader van een erfenis in volle eigendom geactualiseerd. Welke gevolgen dat voor u kan hebben leggen wij hierna uit.

Vruchtgebruik is het recht om een goed van iemand anders te gebruiken en er de vruchten (opbrengsten) van te plukken. Het ontstaat meestal na een overlijden, waarbij de langstlevende partner het vruchtgebruik op de nalatenschap krijgt en de kinderen enkel de blote eigendom.

In een dergelijke situatie kan zowel de langstlevende partner als een van de afstammelingen op elk moment eisen dat het vruchtgebruik geheel of gedeeltelijk wordt omgezet in volle eigendom, een geldsom of een lijfrente.

Het is de waardering van dit vruchtgebruik dat voor veel discussie zorgen. Er bestaan namelijk veel verschillende tabellen, zowel tabellen die ontwikkeld zijn op privé-initiatief, als een tabel uit 1936 die de fiscus voor de registratie-en erfbelasting gebruikt.

De nieuwe omzettingstabel gaat uit van de leeftijd, het geslacht en de daaruit voortvloeiende levensverwachting van de vruchtgebruiker. Aan de hand hiervan wordt de waarde van het vruchtgebruik, uitgedrukt als een percentage van de verkoopwaarde van de goederen, bepaald. De intrestvoet waarvan gebruik gemaakt wordt, is de gemiddelde rentevoet over de laatste twee jaar (van 1 mei 2014 tot en met 30 april 2016) van de lineaire obligaties (OLO’s) met een looptijd die identiek is aan de levensverwachting van de vruchtgebruiker, verminderd met de roerende voorheffing (27%). Deze intrestvoet bedraagt minimum 1%, omdat bij ‘oudere’ vruchtgebruikers met een lagere levensverwachting het kan gebeuren dat de interestvoet negatief is en dat bijgevolg de waarde van het vruchtgebruik tot een negatief cijfer leidt. Hierdoor zou de blote eigendom meer waard zijn dan de volle eigendom.

Het is belangrijk om te weten dat de omzettingstabel de fiscus niet bindt, zij maakt voor de heffing van de erf-of registratiebelasting nog steeds gebruik van de tabel uit 1936.

Als de levensverwachting van een vruchtgebruiker overduidelijk lager is dan het cijfer dat gebruikt wordt in de tabel (bijvoorbeeld door een terminale ziekte), dan kan de persoon die zich daardoor benadeeld voelt naar de rechter stappen. In dat geval kan de rechter de omzetting weigeren of andere omzettingsregels opleggen.

De wet is niet verplicht van toepassing, maar vormt wel een goede leidraad voor de waardering van het vruchtgebruik. Deze tabellen kunnen ook aangewend worden in andere situaties, zoals schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik, maar ook bij een koop-verkoop.

De tabel geldt vanaf 17 juli 2016.