Overzicht van de opdrachten van de accountant

1. Boekhoudkundige controle
2. Privé en gerechtelijke expertise
3. Administratieve en boekhoudkundige organisatie
4. Organisatie en voeren van boekhouding voor derden
5. Advies in fiscale zaken
6. Vertegenwoordiging van de individuele vennoten bij de controle en onderzoeksbevoegdheid
7. Het controleren van de betrouwbaarheid der gegevens vermeld in de door de raad van bestuur opgemaakte verslagen
8. Het opmaken van de nodige verslagen
9. Andere activiteiten

1. Boekhoudkundige controle

Het verifiëren en corrigeren van de boekhoudkundige documenten zijn van fundamenteel belang voor een gezond bedrijfsleven. De boekhoudkundige informatie geeft een blauwdruk van het economische en financiële ondernemingsprofiel. De professioneel die belast is met de controle ervan speelt een hoofdrol in de verdere ontwikkeling van de onderneming. Deze vertrouwenspersoon – de accountant – vertaalt de harde cijfers. Sedert de wet van 18 juli 1991 moeten de jaarrekeningen, geverifieerd en gecontroleerd door een externe accountant. (de naam en het adres van deze externe accountant moeten opgegeven worden). Voor zover dit verslag bestemd is voor derden, kan enkel de externe accountant dergelijke opdrachten uitvoeren.

2. Privé en gerechtelijke expertise

De accountant brengt verslag uit over de regelmaat, de volledigheid en de getrouwheid van de boekhouding en de jaarrekeningen. Zijn rol beperkt zich niet tot het eenvoudig controleren der gegevens. De accountant vormt een mening en spreekt zich uit over de solvabiliteit en de rendabiliteit van de onderneming. De gerechtelijke expertise in boekhoudkundige aangelegenheden is ter zake een doorslaggevend instrument om geschillen te beslechten. Hij heeft het mandaat van commissaris inzake opschorting, overeenkomstig de wet op het gerechtelijk akkoord van 17 juli 1997.
Voor zover dit verslag bestemd is voor derden, kan enkel de externe accountant dergelijke opdrachten uitvoeren.

3. Administratieve en boekhoudkundige organisatie

De accountant zorgt ervoor dat de onderneming administratief zodanig gestructureerd is, dat hij zijn taak met maximale competentie kan uitvoeren. Hij heeft dus een concrete en actieve rol in de organisatie van de boekhoudkundige en administratieve diensten der bedrijven.

4. Organisatie en voeren van boekhouding voor derden

De boekhoudwetgeving is onderhevig aan talrijke wijzigingen. Alleen een professioneel met de bereidheid deze permanente evolutie op de voet te volgen, kan echte competentie bieden aan het bedrijf dat op zijn diensten een beroep doet.

5. Advies in fiscale zaken

Het Belgisch fiscaal systeem is bijzonder complex. Bovendien bestaan er nauwe banden tussen de boekhoudwetgeving en de fiscaliteit. De accountant is ter zake bijzonder onderlegd om advies te verlenen aan belastingplichtigen. De accountant die zich gewoonlijk bezighoudt met de boekhouding van de belastingplichtige of die heeft meegewerkt aan het opstellen van de betwiste aangifte of die de belastingplichtige heeft bijgestaan in de administratieve bezwaarprocedure is gerechtigd om op verzoek van de belastingplichtige of zijn advocaat een advies, in de vorm van een schriftelijke of mondelinge toelichting ter zitting, uit te brengen over feiten of rechtsvragen in verband met de toepassing van het boekhoudrecht aan de fiscale rechter.

6. Vertegenwoordiging van de individuele vennoten bij de controle en onderzoeksbevoegdheid

In de kleine of middelgrote V.O.F., Comm. V., B.V.B.A., N.V., C.V.A., C.V. O.A., C.V.B.A. of Comm. V.A. moet geen commissaris worden aangesteld. Een grote V.O.F., Comm. V., B.V.B.A., N.V., C.V.O.A., C.V.B.A. of Comm. V.A. is wel verplicht een commissaris aan te stellen. Deze controleert ondermeer de getrouwheid van de jaarrekening die voorgelegd wordt aan de algemene vergadering en heeft daartoe een aantal onderzoeksbevoegdheden. De controle- en onderzoeksbevoegdheid van de commissaris komt in de kleine of middelgrote V.O.F., Comm. V., B.V.B.A., N.V., C.V.O.A., C.V.B.A. of Comm. V.A. toe aan de individuele vennoten. Deze kunnen zich laten vertegenwoordigen (of bijstaan) door externe accountants, die alleen bevoegd zijn om deze opdracht uit te voeren.

7. Het controleren van de betrouwbaarheid der gegevens vermeld in de door de raad van bestuur opgemaakte verslagen

Voor vennootschappen waar geen commissaris werd benoemd, mag de externe accountant deze opdrachten verrichten: wanneer in geval van kapitaalverhoging de aandelen beneden fractiewaarde worden uitgegeven; wanneer naar aanleiding van een kapitaalverhoging het voorkeurrecht wordt beperkt of opgeheven.

8. Het opmaken van de nodige verslagen

Voor vennootschappen waar geen commissaris werd benoemd, mag de externe accountant deze opdrachten verrichten. Wanneer een vennootschap wordt omgevormd en een andere rechtsvorm aanneemt. Wanneer een coöperatieve vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid omgevormd wordt in een coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. In geval van beperking of opheffing van het voorkeurrecht, wanneer het gaat om de bepaling van de intrinsieke waarde van het effect. Fusies en splitsingen van ondernemingen. Vrijwillige ontbinding van N.V., Comm.V.A., B.V.B.A. en C.V.

9. De accountant oefent in het kader van zijn hoofdopdracht ook andere activiteiten uit:

• vereffenaar van vennootschappen;
• arbitrage;
• opmaken en controle van de rekeningen van een nalatenschap, voogdij of voorlopig beheer;
• tussenkomst bij de curatoren, advocaten en de betrokken partijen, en bijstand aan deze laatste in geval van faillissement, concordaat, uitstel van betaling, enz;
• toepassing van de sociale en industriële wetgeving, van het handelsrecht, enz;
• de bijstand bij de oprichting van een vennootschap of vereniging; revisie in de hoedanigheid van interne auditor; onderzoek met het oog op de toekenning van handelskredieten; onderzoek of expertises in het vooruitzicht van verrichtingen die voor de economische toestand van het bedrijf belangrijk zijn (leningen, fusies, opslorpingen, aankoop van aandelen,...);
• evaluatie van het bedrijf; evaluatie van schadegevallen op grond van de commerciële of industriële activiteit;
• toezicht op de kostprijs en het rendement van het bedrijf;
• organisatie;
• raadgevingen betreffende het beheer;
• uitwerken van informaticatoepassingen

Een externe accountant mag geen werkzaamheden uitoefenen die onverenigbaar zijn met de waardigheid of de onafhankelijkheid van het beroep. Hij mag slechts mits voorafgaande en steeds herroepbare toestemming van het Instituut een commerciële functie of een taak van bestuurder of zaakvoerder uitoefenen in een handelsvennootschap of in een vennootschap die de rechtsvorm van een handelsvennootschap heeft aangenomen. Dergelijke toestemming is niet vereist wanneer de betrokken taken worden uitgeoefend in professionele of interprofessionele vennootschappen, of wanneer ze aan de accountant werden opgedragen door een rechtbank (art. 31 Wet van 22 april 1999).